Bizden Haberler

25.11.2010 11:01:00
SÜRÜKLENEN SOLUNGAÇ AĞLARI

İzmir Körfezi’nde (Ege Denizi) Kullanılan Sürüklenen Pelajik Uzatma Ağlarının Teknik Özellikleri

         

          Sürüklenen solungaç ağlarıyla avcılık, balıkçılığın en eski ve en basit yöntemlerinden biridir. Bunlar, açık sularda dikey olarak bir perde gibi asılı olarak duran balıkçılık malzemeleridir ve özellikle ringa, uskumru, salmon gibi pelajik balıkların avcılığında kullanılmaktadır.Bu ağları yüzey civarında veya daha altında çok sayıda yüzdürücüyle akıntıda ayrı veya genellikle bir tekneye tutturularak serbestçe yüzen ağlar olarak tanımlamıştır. Bir sürüklenen ağ dibe yakın (örneğin, karides sürüklenen ağı) olabileceği gibi genellikle göç eden balık sürülerinin yolunu kesmeye yönelik yüzeyde (örneğin, ringa sürüklenen ağı) de olabilir. Büyük ölçekli pelajik sürüklenen balık ağları, yüzey ve yüzey altında çok büyük boyutlu (2,5 – 50 km’den fazla) olarak kullanılabilir.

 

          Sürüklenen solungaç ağlarının en yaygın tipi, kılıç ve ton balıkları için kullanılan büyük ölçekli olanlardır. Akdeniz’de özellikle 1980’lerde kullanımının çok yaygınlaşması, yakaladığı 40’dan fazla hedef dışı tür (by-catch), her bir teknede 20 km uzunluğu bulan ağlar ve 700 tekneden fazlaya ulaşan filo nedeniyle, bu durum İtalyan Hükümetini koruma önlemleri almaya itmiş ve 1990’da sürüklenen kılıç solungaç ağlarıyla balık avcılığı yasaklanmıştır. Bu tip avcılıktan etkilenen başlıca hayvanlar, başta deniz memelileri olmak üzere, deniz kaplumbağaları, köpekbalıkları ve hatta deniz kuşlarıdır. Böylece sürüklenen ağlar balıkçılık malzemeleri arasındaki yerini yavaş yavaş kaybetmeye başlamıştır.

          Türkiye’de büyük ölçekli sürüklenen solungaç ağları üzerine birkaç çalışma  mevcut olmasına rağmen, küçük ölçekli pelajik sürüklenen uzatma ağları üzerine yapılmış herhangi bir çalışmaya rastlanmamıştır. Sadece Northridge (1991), kıyı sürüklenen ağları üzerine Türkiye’de sadece sardalye ağlarının varlığından bahsetmiş, ancak bu balıkçılık malzemelerini kullanan tekne sayılarının bilinmediğini rapor etmiştir.

 

          Bu çalışmada, Ege Denizi’nde en yoğun muhtemelen sadece İzmir Körfezi’nde kullanılan küçük ölçekli sürüklenen uzatma ağlarının çeşitliliğini belirlemek, bu ağların teknik özellikleri, avlanma yöntemleri ve toplam ağ varlığını ortaya koymak amaçlanmıştır.

 

          Bu araştırma, 2-9 Temmuz 2007 tarihleri arasında Güzelbahçe, Sahilevleri ve İnciraltı balıkçı barınaklarında yürütülmüştür. Balıkçılık malzemelerinde usta balıkçılarla yüz yüze anketler yapılmış, donatılan ağlar yerinde gözlemlenmiştir. Elde edilen teknik bilgilerin çizimleri, FAO (1975)’ya göre MS-Visio 10.0 programında ölçekli olarak gerçekleştirilmiştir.

 

          Çalışmada, İzmir Körfezi’nde yüzer tarzda kullanılan ve ikisi fanyalı olmak üzere toplam 7 tip sürüklenen uzatma ağı tespit edilmiştir.

 

          Uskumru solungaç ağları, polyamid (PA) materyalden, 210d/2-3 numara ip kalınlığında 50-56 mm tam göz boyu (TGB)’nda tor ağdan yapılmıştır. Genellikle 56 mm TGB tercih edilmektedir. Donam faktörü (E) 0,66’dır. Ağın bir boyunun uzunluğu 133 m’dir ve bir uskumru ağı toplamda 6-7 boy (posta) olmaktadır. Kurşun yaka 5 m daha uzun olmaktadır. 200 gözlük 3 çatılı (yaprak) donatılmıştır ve toplam 600 gözderinliğindedir. 5 numara plastik (PL) mantar ve 50-100 g’lık kurşun (Pb) kullanılmaktadır. Mantar yakada ve kurşun yakada 5-6 mm polipropilen (PP) yaka halatı donatılmaktadır. Her iki yakada da 5-6 mm polipropilen (PP) materyalden yapılmış koşma halatı kullanılmaktadır.

 

          Bu balıkçılık malzemeleri, tüm körfezde Eylül – Ocak ayları arasında, 30-40 m derinliklerde akşam günbatımında yarım ay şeklinde iki ucunda ışıklı şamandıralarla serbest olarak bırakılmakta ve bir saat içerisinde toplanmaktadır. Bazen gece karanlığında el feneri ile yakamoza çıkılmakta, sürü görüldüğünde balığın etrafı çevrilerek av gerçekleştirilmektedir. Bu balık ağları Güzelbahçe’de 10 tekne tarafından kullanılmaktadır.

 

          Sardalye solungaç ağları, PA materyalden, 210d/2 numara ip kalınlığında 25,5 mm TGB’ndadır. Donam faktörü (E) 0,66’dır. Ağın toplam uzunluğu 133 m’dir ve toplamda 5-6 boy uzunluğa sahiptir. Toplam 520 göz derinliğindedir. 4 numara PL mantar ve 15-16 m’de bir 1 kg ağırlığında mapaların 3 mm PP materyalden yapılmış 30-40 cm uzunluğundaki bedenlere donatılması ile kurşun yakada ağırlıklar teşkil edilmiştir. Mantar yakada ve kurşun yakada 4-5 mm PP yaka halatı donatılmaktadır. Her iki yakada da 4-5 mm PP materyalden yapılmış koşma halatı kullanılmaktadır.

 

          Kara, İzmir Körfezi’nde kullanılan balıkçılık malzemelerinin seçiciliğine bakmış, 44 mm TGB için yakalanan tirsi çatal boyunu optimum 18 cm olarak hesaplamıştır. Burada kullanılan deneme ağlarının donam faktörü (E=0,67) hariç, tüm özellikleri bulgularımızla aynıdır.

 

          İzmir Körfezi’nde, özellikle İnciraltı, Sahilevleri, Güzelbahçe, Kalabak ve Özbek balıkçısı tarafından kullanılan 7 tip pelajik uzatma ağı saptanmıştır. Bu balıkçılık malzemelerinden 5 adedi (uskumru, palamut, sardalye, tirsi, istavrit) solungaç ağı, 2 adedi ise (sarpa, karides) fanyalı olarak donatılmaktadır. Ağlardan sadece tirsi ağı tüm yıl kullanılırken, diğer ağlar dönemsel olarak kullanılmaktadır. Ağların tamamı suya akşam serbest olarak bırakılmakta; sugeçirmez ve şarj edilebilir aküsüyle ağların her iki ucuna yanıp sönen ışıklı şamandıralar bağlanmaktadır. Ağlar gece boyunca yakındaki tekne tarafından izlenmektedir.

 

          Büyük ölçekli sürüklenen solungaç ağları balıkçılığı, Türkiye’de yakın geçmişte sadece Müsellim Geçidi (Edremit Körfezi, Sivrice), Fethiye açıkları ve Antalya Körfezi’nde kılıç avı için kullanılmaktaydı. Tekne başına uzunlukları en çok 14 km’yi bulan  bu ağlarla avcılık, tüm Akdeniz’de olduğu gibi üye ülkeler için boyutuna bakılmaksızın tüm sürüklenen solungaç ağlarını 01.01.2002’den bu yana tüm Akdeniz’de yasaklamıştır. 2002 yılından itibaren Türkiye’de de yasaklanmıştır.

 

          Küçük ölçekli sürüklenen pelajik uzatma ağları balıkçılığı ise muhtemelen en çeşitli ve yaygın olarak İzmir Körfezi’nde kullanılagelmektedir.

          Northridge (1991), Türkiye’de sadece sardalye sürüklenen ağı varlığından bahsetmiş ve ağların boyunu 365 m, derinliğini 33 – 36,5 m ve göz açıklığını 32 mm olarak rapor etmiştir. Bu özellikler, bu çalışmada tanımlanan pelajik sardalye uzatma ağlarının teknik özellikleriyle örtüşmemektedir. İzmir Körfezi’nde kullanılan sardalye ağları daha uzun, daha az derinlikte ve daha küçük göz uzunluğundadır.

         
İzmir Körfezi’nde dönemsel olarak kullanılan, 7 farklı tip sürüklenen pelajik uzatma ağlarının teknik ve operasyonel özelliklerinin ilk kez belirlendiği bu çalışmanın devamında birim av gücü, hedef avın boy, ağırlık, yaş gibi populasyon özellikleri, hedef dışı av oranları, av aracının seçiciliği, vb. konular da detaylı olarak araştırılmalıdır.
 

Diğer Haber Başlıkları

 deneme
 Honda Dıştan Takma Deniz Motorları
 Deniz Motorları Fiyatları
 Çıkrık Olta Makineleri
 Çift Vitesli Olta Makineleri
 Makaralar
 Sabit Makaralı Olta Makineleri
 Döner Makaralı Olta Makineleri
 Dalış Maskelerinde Buğu Problemi
 Zıpkın ile Avlanmak
 Dış Malzemeleri
 AMATÖR BALIKÇILIKTA DOĞRU KAMIŞ SEÇİMİ
 Balık Avcılığında Hangi Balık Hangı Yem Ve Takımla Avlanır- 2
 Balık Avcılığında Hangi Balık Hangı Yem Ve Takımla Avlanır
 LÜFER BALIK AVCILIĞI ÇEŞİTLERİ – 7
 LÜFER BALIK AVCILIĞI ÇEŞİTLERİ – 6
 LÜFER BALIK AVCILIĞI ÇEŞİTLERİ – 5
 LÜFER BALIK AVCILIĞI ÇEŞİTLERİ – 4
 LÜFER BALIK AVCILIĞI ÇEŞİTLERİ – 3
 LÜFER BALIK AVCILIĞI ÇEŞİTLERİ – 2
 LÜFER BALIK AVCILIĞI ÇEŞİTLERİ – 1
 BALIK TÜRLERİ - ÇİPURA BALIĞI
 BALIK TÜRLERİ - AKYA BALIĞI
 Dalış Öncesi Dalgıçlarına Dikkatine
 IZGARA TABANLI ŞİŞME BOTLAR
 OLTA MAKİNALARI TARİHİ
 TEKNE ÇAPALARI
 TEKNELERDE YEDEKLEME
 Dalış Maskeleri
 Dalış Elbisesi ve Dalgıç Elbisesi Seçerken Dikkat Edilmesi Gerekenler
 BALIK AVLAMADA AT-ÇEK AVCILIĞI
 Gece Yapılan Dalışlarda Dikkat Edilmesi Gerekenler
 BALIK AVLAMADA JİG AVCILIĞI
 Deniz Motorları
 Şişme Botlar
 Rapala
 Dıştan ( Kıçtan ) Takma Deniz Motorlarında Zaman
 OLTA NEDİR?
 SİLİKON YEMLER
 OLTA MİSİNALARI
 OLTA KURŞUNLARI
 SCUBA DALIŞ İÇİN AĞIRLIK HESAPLAMA
 SCUBA DIVING
 SERBEST DALIŞ MALZEMELERİ
 SUNİ YEMLER
 ÇAPARİLER
 LÜFER BALIĞI AVCILIĞINDA KULLANILAN OLTA TAKIMLARI
 OLTA MALZEMELERİ
 OLTA KAMIŞI ÇEŞİTLERİ
 OLTA KAMIŞLARI HAKKINDA BİLGİ
 OLTA ÇEŞİTLERİ
 HAYALET AVCILIK
 SERBEST DALIŞTA DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN NOKTALAR
 SUALTI KAZALARI
 DALIŞTA ORTAM ADAPTASYONU
 FANYALI AĞLARDA RENGİN ÖNEMİ
 TEKNE YAT MALZEMELERİ
 DALIŞ MALZEMELERİNİN KUŞANIMI
 JIG AVCILIĞI
 BENZİNLİ DENİZ MOTORLARI
 BALIKÇILIKTA AVLANMA ÇEŞİTLERİ
 TEMEL DALIŞ MALZEMELERİ
 ISCA TROLLING MOTORLAR
 MARINER DENİZ MOTORLARI
 HONDA DENİZ MOTORLARI
 OLTA BALIKÇILIĞI
 SUZUKİ DENİZ MOTORLARI
 MERCURY DENİZ MOTORLARI
 TOHATSU DENİZ MOTORLARI